Vooruitzichten voor komende zomer bemoedigend.

Kees Floor, Meppeler Courant 30 augustus 2006.

DE BILT/MEPPEL - Vrijdag begint voor onze weermannen en weervrouwen de herfst. Dan wordt de definitieve balans opgemaakt van een gedenkwaardige zomer. Over de huidige zomer is het meeste al duidelijk. De vooruitzichten voor komende zomer zijn bemoedigend.

Jan Visser

Jan Versteegt

Piet Paulusma

Gerrit Hiemstra

"Van hittegolf naar zondvloed", roept Jan Versteegt direct, als hem gevraagd wordt de huidige zomer te karakteriseren. "Zelden toonde een zomer twee zo verschillende gezichten", vervolgt de weerman van Radio 2. "Dit was een zomer van uitersten en extremen", zegt ook Piet Paulusma, bekend van onder andere SBS6. "Eerst die fantastische periode in juni en juli en daarna de neerslagrecords van augustus." "Een onmogelijke zomer die geschiedenis schrijft", vindt Jan Visser van Trouw en Radio 10 Gold. "Na de hitte het waterballet. Toch bijzonder dat dit allemaal in een zomer past. Trouwens, die neerslag, dat was geen dubbeltjesregen meer; het kwam met rijksdaalders naar beneden". "Zwart-wit", is Gerrit Hiemstra's kenschets. "Zowel juli als augustus waren uitzonderlijk. En het verschil tussen de beide maanden was dat natuurlijk nog sterker", benadrukt de weerman van het NOS journaal. Ook Cees Ceulemans is onder de indruk van de huidige zomer. "Een mooie zomer, als je naar de getallen kijkt", vindt de meteoroloog van Weathernews uit Soest. In tegenstelling tot Visser, die de hele zomer doorwerkte en Paulusma, die zijn vakantie in Limburg doorbracht en daar veertien dagen in een hittegolf belandde, kan hij niet uit eigen ervaring spreken: "In juli zat ik in Zuid-Europa en na terugkomst in augustus was er alleen maar nattigheid". Vooral het grote verschil in temperatuur tussen juli en augustus noemt hij opmerkelijk. En de lange duur van de perioden met eerst heet weer en later buiig weer. "Als de vier natte weken van augustus gelijkmatiger over de drie zomermaanden waren verdeeld, had de zomer meteen een veel betere indruk achtergelaten", denkt Ceulemans.

Tegenstellingen
"Dit was de zomer van het grote contrast", is Rob Sluijter het met hen allen eens. "Aan de ene kant hebben we de warmste julimaand in drie eeuwen met dan ook nog eens uitzonderlijk veel zon", aldus de klimaatvoorlichter van het KNMI in De Bilt. "Op elf dagen kwam de temperatuur boven de 30 graden en was het dus tropisch warm. De zomer was goed op weg een topzomer te worden. In augustus sloeg het weer echter helemaal om. Het regende regenrecords. Deze maand wordt de natste sinds het begin van de betrouwbare regenwaarnemingen in 1906", denkt Sluijter. "En nog nooit kwam er in een maand op een bepaalde plek in Nederland zo veel water naar beneden. Het vorige record, 325 millimeter in Maasland in het Westland, was pas twee jaar oud".
Ook de zomer als geheel leverde een record op. "Op 13 dagen viel ergens in Nederland 50 millimeter regen of meer, waarvan elf in augustus. Het vorig record, twaalf dagen, stamt uit 2001 en werd meteen het jaar daarna al geëvenaard", aldus Sluijter. "Records hebben geen status meer", zegt Visser daarover. "Records zijn er om niet gebroken te worden", vond hij altijd, maar dat gaat nu dus niet meer op.

Klimaatverandering
Voor Rob van Dorland komt een zomer zoals deze niet ongelegen. "Zowel de langdurige warme en droge periode als de overvloedige en intensieve regen daarna past naadloos in de klimaatscenario's die we hebben opgesteld", aldus de klimaatonderzoeker van het KNMI. De scenario's werden kort voor de zomer bekend gemaakt om beter voorbereid te zijn op de mogelijke gevolgen van klimaatverandering voor Nederland. "Overigens is een zomer zoals deze niet direct toe schrijven aan het versterkte broeikaseffect", haast hij zich eraan toe te voegen. "Wel nemen de kansen op dit soort zomers toe", een uitspraak die ook Paulusma graag onderschrijft en die hem optimistisch maakt over toekomstig zomerweer.

Volgende zomer
Een concrete voorspelling voor de zomer van volgend jaar laat Van Dorland zich niet ontlokken. Toch zijn er wel signalen die duiden op een grote kans op een mooie zomer. Dat blijkt althans uit resultaten van oud-KNMI-medewerker Sietze Stel. Hij deed zijn onderzoek eind jaren zeventig van de vorige eeuw en zette daartoe alle zomers vanaf 1851 op een rij op zoek naar regelmaat. Hij lette vooral op de gemiddelde temperatuur en de hoeveelheid regen in de maanden juli en augustus. Daarbij vond hij dat de zomers eens in de twaalf jaar duidelijk beter waren dan in de andere jaren. Het komend jaar is er weer een in die twaalfjarige cyclus.
Veel meteorologen bekijken dit soort bevindingen met grote argwaan. Jan Buisman, van wiens levenswerk Duizend jaar weer, wind en water in de lage landen inmiddels vijf dikke delen zijn verschenen, zei onlangs nog: "Je ontdekt allerlei cycli, maar op het moment dat je er een hebt gevonden, werkt hij al niet meer." Klimaatonderzoeker Van Dorland kent daar eveneens voorbeelden van. Ook Stel zelf, inmiddels 81, houdt een slag om de arm: "Ik heb er sinds die tijd niet meer naar gekeken", verontschuldigt hij zich. Toch waren de zomers van 1983 en 1995, die pasten in het rijtje dat Stel voorspelde, bijzonder fraai.
Versteegt komt eveneens met de twaalfjarig cyclus op de proppen: "Op basis van dit soort statistieken mag je in 2007 een langere zomer verwachten dan dit jaar", zegt hij hoopvol. Om er direct aan toe te voegen: "Maar wat zijn statistieken."
Weathernews-meteoroloog Ceulemans ziet, mede door het succes van de methode Stel in 1983 en 1995, de komende zomer vol vertrouwen tegemoet. "Bovendien komen mooie zomers vaak voor in groepjes van twee", weet hij. "Ik blijf de vakantie volgend jaar dan ook dichter bij huis".